Χαραλαμπος Θεοπεμπτου

Στο newsletter της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος της ΕΕ με τίτλο "Science for Environment Policy" με ημερομηνία 22/07/2010, περιλαμβάνεται και μια μελέτη των John Pucher and Ralph Buehler. (2008) με τίτλο "Making Cycling Irresistible: Lessons from The Netherlands, Denmark and Germany" η οποία είναι εδώ.

H μελέτη αυτή αναφέρει ότι στα μέσα του 1970 η Γερμανία, η Ολλανδία και η Δανία αποφάσισαν να προωθήσουν το ποδήλατο, η κάθε χώρα με τις δικές της πολιτικές οι οποίες όμως έχουν κοινά χαρακτηριστικά.

Έτσι στα μέσα της δεκαετίας του '70 οι τρεις αυτές χώρες έκαναν στροφή μακριά από το αυτοκίνητο και προώθησαν πολιτικές για το περπάτημα, το ποδήλατο και τις δημόσιες μεταφορές.

Ο κυριότερος ίσως λόγος  για τη μέχρι και τέσσερις φορές  αύξηση της ποδηλασίας αποτελεί το γεγονός ότι τα μέτρα που πάρθηκαν έκαναν τη διακίνηση με ποδήλατο να θεωρείται από το κοινό ασφαλισμένη. Και όσο πιο πολλοί οι ποδηλάτες τόσο πιο πολύ αυξάνεται το αίσθημα της ασφάλειας.
Οι Γερμανοί διαθέτουν  το 70% με 80% των εισοδημάτων τους από το φόρο καυσίμων που ανέρχεται σε €2 δις στην προώθηση της ποδηλασίας με τις άλλες χώρες να διαθέτουν επίσης σεβαστά ποσά για κατασκευές υποδομών.

Με βάση τις εμπειρίες  από τη Γερμανία, την Ολλανδία και  τη Δανία τα 7 πιο σημαντικά μέτρα  που έκαναν την ποδηλασία ελκυστική  είναι:

Εκτενές δίκτυο ποδηλατοδρόμων
Το δίκτυο είναι  καλά συντηρημένο, με μονοπάτια, ποδηλατοδρόμους, ειδικούς δρόμους μόνο για ποδήλατα. Περάσματα μέσα από αδιέξοδα, συντομεύσεις με ειδική σήμανση για την ορθή πορεία.
Ακόμη και οι μικρές πόλεις διαθέτουν μεγάλα δίκτυα ποδηλατοδρόμων. Η Ondense της Δανίας με 185000 κατοίκους διαθέτει 500 Χλμ ποδηλατοδρόμους και το Groninger της Ολλανδίας με 181000 κατοίκους 420Χλμ ποδηλατοδρόμους.

Αλλαγές στις διασταυρώσεις  και σήματα προτεραιότητας
Στις διασταυρώσεις  τα ποδήλατα σταθμεύουν μπροστά από  τα αυτοκίνητα με ειδικά φωτεινά σήματα που τους δίνουν προτεραιότητα.
Ειδικές πρόνοιες για  αποφυγή των επικίνδυνων διασταυρώσεων  και εξαίρεση από τα φώτα σε ορισμένες  διασταυρώσεις ( π.χ. τύπου Τα).

Μείωση  της ταχύτητας  των αυτοκινήτων
Μείωση του ορίου  ταχύτητας στις οικιστικές περιοχές σε 30Χλμ την ώρα και δυσκολίες στη διαδρομή για μειωμένες ταχύτητες ως επίσης και "περιοχές με σπίτια" (Home Zones) με 7χλμ την ώρα όπου πεζοί και ποδηλάτες έχουν προτεραιότητα από τα αυτοκίνητα.
Απόλυτη προτεραιότητα  στα ποδήλατα σε στενούς δρόμους.

Στάθμευση ποδηλάτων
Πολλούς χώρους στάθμευσης ποδηλάτων οι οποίοι διαθέτουν καλό φωτισμό, ασφάλεια και προτεραιότητα  στις γυναίκες.

Συνδυασμός  με τις δημόσιες μεταφορές
Εξαιρετικούς χώρους στάθμευσης κοντά σε σταθμούς λεωφορείων και τρένων, εύκολη ενοικίαση ποδηλάτων.

Εκπαιδευτικά  προγράμματα
Εξαιρετικά καλά προγράμματα  εκπαίδευσης σε όλες τις σχολικές ηλικίες, ειδικούς χώρους εκπαίδευσης  και εξέτασης και πολύ αυστηρή  εκπαίδευση στους αυτοκινητιστές πώς  να συμπεριφέρονται και να αποφεύγουν τα δυστυχήματα με ποδήλατα.

Νομοθεσία
Ειδική νομική κάλυψη για παιδιά και ηλικιωμένους, σε όλα σχεδόν τα δυστυχήματα με ποδήλατο η ευθύνη βαραίνει τον αυτοκινητιστή και αυστηρή εφαρμογή των νόμων που προστατεύουν τον ποδηλάτη.
Σαν αποτέλεσμα της  πιο πάνω επιτυχημένης πολιτικής, από τα ταξίδια που είναι μικρότερα από 2.5 χλμ στην Ολλανδία το 37% γίνεται με ποδήλατο, στη Δανία το 27% και στη Γερμανία το 14%.