Χαραλαμπος Θεοπεμπτου

Η προσθήκη ενός ποδηλατόδρομου δεν είναι η απλή προσθήκη ακόμη μιας λωρίδας δίπλα στο πεζοδρόμιο. Αντίθετα, ένα σωστό δίκτυο ποδηλατόδρομων πρέπει να σχεδιάζεται με βάση πρότυπα και να προγραμματίζονται να καλύπτουν περιοχές μέσα στις πόλεις αλλά και στην ύπαιθρο. Ένα καλά σχεδιασμένο δίκτυο μπορεί να προσφέρει τα μέγιστα στην ποδηλασία για διασκέδαση, γυμναστική, στη καθημερινή μας διακίνηση και να προσελκύει ακόμη και τουρισμό στην περιοχή.
Για να μπορέσουν οι ποδηλατόδρομοι να επεκταθούν σωστά και να ελκύσουν ποδηλάτες από όλες τις ηλικίες και χρήσεις, όπως αναφέρει ο Οδηγός Σχεδιασμού Ποδηλατοδρόμων του Λονδίνου, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη πολλοί παράγοντες. Όσον αφορά όμως την Κύπρο θα πρέπει:

Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας
Να γίνει τροποποίηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας ούτως ώστε αυτός να καλύπτει τους ποδηλατόδρομους και τους ποδηλάτες. Τι θα κάνει για παράδειγμα ένας ποδηλάτης που ακολουθεί τον ποδηλατόδρομο και φτάνει σε διασταύρωση; Που θα σταθεί; τι σήμανση θα υπάρχει; ποια η σήμανση του ποδηλατοδρόμου και της λωρίδας στο δρόμο;. Αυτά και διάφορα άλλα θέματα θα πρέπει να καθοριστούν.

Οι τοπικές ανάγκες
Οι διαδρομές θα πρέπει να σχεδιάζονται με βάση τις τοπικές ανάγκες και όχι κρίνοντας από την κυκλοφοριακή κίνηση. Έχουμε δηλαδή σαν βάση, τις ανάγκες του κάθε χρήστη, παιδιά, νεολαία, ενήλικες και ηλικιωμένους και ανάπηρους σε ηλεκτρικά καθίσματα.
Όταν κάποιος έχει ποδήλατο στο σπίτι, θα το πάρει για να πάει στο κοντινό εμπορικό κέντρο, στο σχολείο, στη δουλειά και για περίπατο. Αυτός πρέπει να είναι ο στόχος του σχεδιαστή του ποδηλατόδρομου. Να σχεδιάσει δηλαδή τις διαδρομές που θα ακολουθήσουν οι ένοικοι της περιοχής με βάση τις ανάγκες τους. Είναι για αυτό που το πρώτο απαραίτητο βήμα είναι η εξέταση της περιοχής και ο διάλογος. Και ένα σοβαρό θέμα που συνήθως ξεχνούμε, είναι ότι οι ποδηλάτες δεν επιλέγουν πάντα τις ίδιες διαδρομές με τους αυτοκινητιστές.

Η διαδρομή
Αυτή πρέπει οπωσδήποτε να είναι αληθινά όσο γίνεται ασφαλισμένη και όχι να δημιουργεί ένα λανθασμένο αίσθημα ασφάλειας.
Θα πρέπει επίσης να αποφεύγονται όσο είναι δυνατό τα ανήφορα, τα εμπόδια και οτιδήποτε άλλο είναι δυνατό να δυσκολέψει τον ποδηλάτη.
Από την άλλη μια ωραία διαδρομή που περνά μέσα ή δίπλα από το πάρκο της περιοχής, από ένα σημείο με θέα και που εκμεταλλεύεται σωστά τα πλεονεκτήματα της μονοδρόμησης για γρήγορη και εύκολη πρόσβαση, σίγουρα θα ελκύσει ακόμη περισσότερους ποδηλάτες.

Ο ποδηλατόδρομος
Οι διαστάσεις, οι χρωματισμοί, το οδόστρωμα, η χωροθέτηση σε σχέση με τα αυτοκίνητα, οι επιτρεπόμενες περιοχές (π.χ. επιτρέπεται το ποδήλατο σε πεζόδρομους;) και οι ευκολίες στάθμευσης, θα βοηθήσουν ακόμη περισσότερο στην αύξηση της χρήσης νοουμένου φυσικά ότι δεν θα εμποδίζουν τη διέλευση τα σταθμευμένα αυτοκίνητα.
Ενώ υπάρχουν για παράδειγμα ποδηλατόδρομοι στην Κύπρο, συχνά δεν υπάρχουν πρόνοιες για ασφαλισμένη στάθμευση του ποδηλάτου, παρά το χαμηλό κόστος τέτοιας πρόνοιας. Και ασφαλισμένη σημαίνει στάθμευση που δεν κλειδώνει μόνο τον μπροστινό τροχό αλλά και το σκελετό του ποδηλάτου.

Που είναι το ποδήλατό σας;
Η τεχνολογία στα ποδήλατα έχει προοδεύσει πολύ και οι παλαιότεροι θα πρέπει να ξεχάσετε τα δύσκολα και κουραστικά ποδήλατα των παιδικών σας χρόνων.
Τα σημερινά ποδήλατα προσφέρουν αναρτήσεις για άνεση και ξεκούραστη χρήση, είναι ελαφριά και έχουν μοντέρνες και εύχρηστες ταχύτητες στο πετάλι και στον πίσω τροχό.
Τα ελαστικά έχουν επίσης αλλάξει, προσφέρουν άνεση και κράτημα στο δρόμο και σε συνδυασμό με τα μοντέρνα φρένα προσφέρουν γρήγορο και ασφαλισμένο φρενάρισμα.

Η χρήση του ποδηλάτου από μικρούς και μεγάλους προσφέρει υγεία, είναι οικονομικό, μειώνει την κυκλοφορία των αυτοκινήτων και μαζί  φυσικά και τη μόλυνση. Αυτά είναι τα μεγάλα πλεονεκτήματα που έχει κάνει πολλές χώρες να επενδύσουν μεγάλα ποσά στην προώθηση του ποδηλάτου.