FacebookTwitterGoogle BookmarksLinkedIn

Χαλάει το κλίμα... της Κύπρου

SigmaLive

«Χρυσοπράσινο φύλλο ριγμένο στο πέλαγος», τραγουδούμε γεμάτοι περηφάνια για την πατρίδα μας... μα το τραγούδι θα μοιάζει πλέον μυθικό, καθώς οι προβλέψεις των κλιματολόγων κάθε άλλο παρά ελπίδες δίνουν ότι η Κύπρος θα επανακτήσει τη σμαραγδένια αίγλη της. Τουναντίον!

Σε μερικά χρόνια, δεν αποκλείεται να λέμε Κύπρος όπως, αν όχι Σαχάρα, σίγουρα όπως Ντουμπάι! Και δεν εννοούμε πλούσια, αλλά... στεγνή! Εξαρτώμενη από τις τεχνικές μεθόδους υδροδότησης.
Ο δρ Jos Lelieveld, καθηγητής του Ινστιτούτου Κύπρου, στο Ερευνητικό Κέντρο Ενέργειας, Περιβάλλοντος και Υδάτινων Πόρων, δεν θεωρεί εξωπραγματικό το σενάριο αυτό, αρνείται όμως να το υιοθετήσει χωρίς τις όποιες απτές επιστημονικές αποδείξεις. Ανάμεσα σε 2.167 επιστήμονες που κατέθεσαν τις προτάσεις τους, ο δρ Lelieveld ήταν ένας από τους δέκα που επελέγησαν από την Ε.Ε. για χρηματοδότηση ύψους 2,2 εκατομμυρίων ευρώ, ώστε να διεκπεραιώσει σε διάστημα πέντε χρόνων, μελέτη με θέμα την αλλαγή του κλίματος στην Κύπρο, αλλά και την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου. Μια μελέτη που θ' απαντήσει στα ερωτήματα για το κλιματολογικό μέλλον της Κύπρου. Μια μελέτη που θα μπορέσει να βοηθήσει την πολιτεία, αλλά και τον καθένα από εμάς να προετοιμαστεί ή ακόμη και να επιχειρήσει να καθυστερήσει τα δυσμενή επερχόμενα.
Ο δρ Lelieveld ξεκινά την έρευνά του υποψιασμένος. Ναι μεν οι αλλαγές δεν θα είναι δραματικές, αλλά πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι, υποψιασμένοι. Σε μερικά χρόνια από σήμερα, η φύση των εποχών όπως τις ξέρουμε θ' αλλάξουν αισθητά. Οι χειμώνες θα είναι θερμοί, σαν το δειλό ξεμύτισμα της άνοιξης, και τα καλοκαίρια... καυτά, σαν καζάνι κολάσεως!
Οι βροχές θα είναι πραγματικά αξιοθέατο, και μάλιστα σπάνιο... εκτός και αν οι τροπικές καταιγίδες πάρουν τη θέση τους. «Αυτό θα ήταν καταστροφικό», μας εξηγεί.
Οι κλιματικές αλλαγές δεν μπορούν να θεωρούνται ως κάτι το υποθετικό ή το απομακρυσμένο, ξεκαθαρίζει ο καθηγητής. Οι κλιματικές αλλαγές είναι εδώ και οι πρώτες ενδείξεις είναι τόσο σαφείς όσο και ανησυχητικές. Τα καιρικά φαινόμενα θα οξυνθούν... Οι υγρές χώρες της Βόρειας Ευρώπης θα γίνουν ακόμη πιο υγρές... και οι φτωχότερες σε υδάτινους πόρους χώρες όπως οι Μεσογειακές και ειδικά η Κύπρος, θα γίνουν ακόμη πιο στεγνές, προειδοποιεί! Η ερώτησή μας, αυθόρμητη... «Κινδυνεύουμε να μετατραπούμε σ' έρημο;».
Η απάντηση, αποκαρδιωτική. «Μα κάποιες περιοχές του νησιού, και σας προκαλώ να κοιτάξετε έξω από το παράθυρο του οχήματός σας όταν θα ταξιδεύετε στο δρόμο Λευκωσίας-Λάρνακας, ήδη θεωρούνται έρημοι»!
Η παρατεταμένη περίοδος ανομβρίας που βιώνουμε, αλλά και η πτωτική τάση των ποσοστών βροχόπτωσης άρχισαν να φανερώνουν τα σημάδια τους. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να κατσουφιάζουμε, λέγει χαμογελώντας ο δρ Lelieveld: «Οι έρημοι είναι υπέροχα οικοσυστήματα!».
Το πρόβλημα, όμως, λέγει είναι ότι αυτή η μετάβαση, από την κυπριακή φύση όπως την ξέρουμε τώρα, σε έρημο, γίνεται πολύ γρήγορα και οι δράσεις, οι κινήσεις προσαρμογής μας ως κράτος, δεν είναι το ίδιο ταχείες.
Οφείλουμε να δούμε το θέμα στις πραγματικές του διαστάσεις και να πράξουμε αναλόγως, υπογραμμίζει. Πρέπει, χωρίς αδικαιολόγητους ενδοιασμούς ή ανησυχίες, να επενδύσουμε στην αφαλάτωση που αυτήν τη στιγμή μοιάζει να είναι, μακροπρόθεσμα αλλά και βραχυπρόθεσμα, η καλύτερη λύση στο υδατικό μας πρόβλημα.
Παράλληλα, βέβαια, οφείλουμε να βελτιώσουμε τις υδατικές υποδομές μας.
Χρειάζεται πολύς χρόνος και χρήμα να επενδυθούν για να κτυπηθεί στη ρίζα του το πρόβλημα. Η αγορά νερού είναι μια λύση, που μόνο βραχυπρόθεσμα μπορεί να μας εξυπηρετήσει. Μακροπρόθεσμη συμφωνία με οποιαδήποτε χώρα για εξαγορά νερού, εκτός του ότι είναι αδικαιολόγητα ακριβή, τόσο στην τσέπη όσο και στο περιβάλλον, λόγω των μεθόδων μεταφοράς του νερού, καθιστά την Κύπρο εξαρτημένη και υπόλογη σε μια τρίτη χώρα.
Τι είναι αυτό, όμως, που κατέστησε την Κύπρο τόσο ενδιαφέρον αντικείμενο κλιματολογικής μελέτης για ένα Γερμανό καθηγητή πανεπιστημίου;
«Αυτό που κάνει την Κύπρο τόσο ξεχωριστή», απαντά ο δρ Lelieveld, «είναι η γεωγραφική της θέση, που της προσδίδει κλιματολογικά στοιχεία, τόσο από την Ευρώπη όσο και από την Αφρική και την Ασία». «Επιπλέον», προσθέτει, «είναι εκείνος ο χώρος που μπορεί ακριβώς ν' αποδείξει εμπράκτως πόσο μεγάλη είναι η ανάγκη για πολιτική συνεργασία όλων, για την επίλυση του παγκόσμιου περιβαλλοντικού προβλήματος».
Ανάμεσα στις χώρες που θ' απασχολήσουν τον καθηγητή είναι και η Τουρκία, μια χώρα με την οποία προσβλέπει να συνεργαστεί ακριβώς λόγω του ρόλου που μπορεί να διαδραματίσει στην ενδελεχή έρευνα ολόκληρου του νησιού μας. «Καμία χώρα, όσο μεγάλη, ή όσο ισχυρή πιστεύει ότι είναι, δεν μπορεί ν' αντιμετωπίσει το περιβαλλοντικό πρόβλημα μόνη. Αργά ή γρήγορα, θα υποχρεωθεί να συνεργαστεί, για το καλό της», δηλώνει χαρακτηριστικά ο δρ Lelieveld.

Το ενδεχόμενο της απερήμωσης
ΤΟ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΟ της απερήμωσης της Κύπρου, ως χώρας που στηρίζει το βασικό της εισόδημα στην τουριστική βιομηχανία, στον πυρήνα του οποίου βρίσκεται ο ήλιος και η θάλασσα, αλλά και στη γεωργοκτηνοτροφία, φαντάζει σενάριο θρίλερ!
Το τουριστικό μας προϊόν ως έχει σήμερα δε θ' αποτελεί πια παράγοντα έλξης, καθώς οι υψηλότατες θερμοκρασίες θ' αποτρέπουν τον κόσμο από του να περνά τη μέρα του στην παραλία, ενώ η γεωργοκτηνοτροφία δεν θα μπορεί να επιβιώσει στις νέες κλιματικές συνθήκες. Οπωροφόρα, ελαιώνες, αγελάδες κ.ά. θα χρειάζονται κόστος πολλαπλάσιο των εσόδων και άρα θα πρέπει να εγκαταλειφθούν, και ν' αναζητηθούν νέα λιγότερο υδατο-απαιτητικά προϊόντα για καλλιέργεια. Μια πρόταση του καθηγητή, είναι η εισαγωγή ντοματών ή και αγγουριών, κάτι που θα βοηθούσε σημαντικά στην εξοικονόμηση νερού από την άρδευση, λέγει. Ακόμα, προτείνει την εξερεύνηση και, γιατί όχι, υιοθέτηση νέων γεωργικών μεθόδων που να μπορούν να εξυπηρετήσουν τον κλάδο σε συνθήκες ερήμου, το συντομότερο δυνατό. Στο κάτω-κάτω, του φρονίμου τα παιδιά πριν πεινάσουν μαγειρεύουν!

«Σκονισμένη» ατμόσφαιρα, κακή ποιότητα αέρα
Η ΠΙΘΑΝΗ απερήμωση του νησιού μας στα επόμενα αρκετά χρόνια, θα μονιμοποιήσει άλλο ένα εποχιακό πρόβλημα. Τη σκόνη στην ατμόσφαιρα.
Καθώς τα μόρια της σκόνης, της άμμου από τη νέα έρημο είναι πολύ μικρότερα και σαφώς ελαφρότερα από αυτά παλαιών ερήμων, όπως στις γειτονικές μας χώρες, ταξιδεύουν πολύ ευκολότερα στον αέρα.
Αυτό συνεπάγεται μια «σκονισμένη ατμόσφαιρα» σχεδόν επί μονίμου βάσεως, κάτι που μεταφράζεται σε πολύ κακή ποιότητα αέρα.
Ο δρ Lelieveld επιμένει, όμως. Τα πράγματα δεν είναι τόσο δραματικά όσο μπορεί ν' ακούγονται. Τέτοιες αλλαγές χρειάζονται χρόνια και χρόνια για να επέλθουν σε αυτό το βαθμό, και στο χέρι μας είναι να τις καθυστερήσουμε όσο γίνεται, αλλά και να προετοιμαστούμε κατάλληλα. Αυτό που αποτελεί άμεση ανάγκη, είναι οι πολίτες κατ' αρχήν να σταματήσουν να είναι σπάταλοι με το νερό και την ενέργεια, και κατά δεύτερον αλλά εξίσου σημαντικό, οι πολιτικοί ν' ανοίξουν τ' αφτιά τους στους επιστήμονες.

Στο κάτω-κάτω η πολιτική αρένα του αύριο, και αυτό δεν χρειάζεται καμία μελέτη για να το αποδείξει, θα είναι πράσινη!

eftyhia@sigmatv.com


Εκτύπωση   Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο