FacebookTwitterGoogle BookmarksLinkedIn

Νέο ρεκόρ μικροσωματιδίων στην Αθήνα

Προχθές, τα καυσαέρια από χιλιάδες τζάκια και ξυλόσομπες δημιούργησαν ένα ασφυκτικό σύννεφο που σκέπασε την πρωτεύουσα

Του Γιαννη Eλαφρου Καθημερινή 28/12/2012

Το νέφος των Αθηνών και των άλλων μεγάλων ελληνικών πόλεων ξαναέγινε ορατό, πυκνό, σταχτόγκριζο τη νύχτα, σταχτοκαφέ - μαυριδερό την ημέρα. Τροφοδοτημένο από τα καυσαέρια εκατοντάδων χιλιάδων εστιών καύσης ξυλείας και βιομάζας (από τζάκια, ξυλόσομπες και κάτι λίγους καυστήρες βιομάζας), πυκνώνει σε επικίνδυνα αιωρούμενα μικροσωματίδια, τα οποία εμπλουτίζονται με χημικές και τοξικές ουσίες και σκιάζει σαν μια σιωπηλή κι όμως τόσο πραγματική απειλή το μέλλον μας.

 

Προχθές Τετάρτη 26 Δεκεμβρίου, η πόλη απολάμβανε τη δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων, ημέρα οικογενειακής θαλπωρής και ξεκούρασης για τα εκατομμύρια των ταλαιπωρημένων κατοίκων της. Πολλά τζάκια άναψαν, όχι λίγες ξυλόσομπες έκαψαν το (πολλές φορές κακής ποιότητας) ξύλο τους. Με τη βοήθεια της άπνοιας και της υγρασίας ένα χαμηλό νέφος πυκνής αιθαλομίχλης σχηματίστηκε και σκέπασε ασφυκτικά μεγάλες περιοχές του Λεκανοπεδίου. Η εικόνα απαθανατίστηκε σε νυκτερινές φωτογραφίες που έκαναν τον γύρο του Διαδικτύου, αλλά η πραγματικότητα ήταν ακόμα πιο δύσκολη για όποιον προσπαθούσε να αναπνεύσει μέσα σε αυτές τις συνθήκες (και πώς να κάνει αλλιώς;). Η κατάσταση έγινε αποπνικτική και μάλιστα μια μέρα που δεν ήταν ιδιαίτερα κρύα. Οι συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων έφτασαν τα 111 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο στον σταθμό μέτρησης του υπουργείου Περιβάλλοντος στο Μαρούσι και τα 118 μg/m3 στη Λυκόβρυση. Σε πολλές γειτονιές ο καπνός περνούσε ακόμα και μέσα σε σπίτια που δεν είχαν τζάκι ή ξυλόσομπα. Δυστυχώς, με τον ίδιο τρόπο τα μικροσκοπικά αιωρούμενα σωματίδια (με διάμετρο από 10 μικρά του μέτρου μέχρι και 1 μικρό, δηλαδή πολύ μικρότερα από μια τρίχα) μπορούν να εισχωρούν μέσα στους πνεύμονες και τα πιο μικρά ιδιαίτερα βαθιά.

«Δυστυχώς δεν έχουμε ακόμα δει τίποτε. Το λεκανοπέδιο της Αττικής, αλλά και η Θεσσαλονίκη και άλλες πόλεις δεν έχουν αντιμετωπίσει ακόμα πολύ χαμηλές θερμοκρασίες για να φουλάρουν τζάκια και ξυλόσομπες. Τότε, εάν οι τεράστιες εκπομπές καυσαερίων συνδυαστούν με αρνητικές -αλλά όχι σπάνιες- κλιματολογικές συνθήκες, κυρίως άπνοια, μπορεί να εμφανιστεί το φαινόμενο της αναστροφής, δηλαδή να εγκλωβιστούν οι ρύποι χαμηλά, να μην μπορούν να διαφύγουν και να διασκορπιστούν. Τότε τα πράγματα μπορεί να γίνουν πολύ επικίνδυνα, πολύ περισσότερο που ειδικά το γεωμορφολογικό πλαίσιο της Αθήνας βοηθά στη συγκέντρωση των ρύπων», λέει στην «Κ» ο κ. Μιχάλης Πετράκης, ερευνητής του Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Η επέκταση της φτώχειας, η αδυναμία εκατομμυρίων πολιτών να προμηθευτούν το πανάκριβο πλέον πετρέλαιο θέρμανσης, όχι μόνο υποβαθμίζει και υπονομεύει το θεμελιώδες δικαίωμα σε μια αξιοπρεπή και επαρκή θέρμανση, αλλά και οδηγεί και σε μεγάλες απειλές για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία. Ετσι κι αλλιώς, η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη ήταν από τις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης που είχαν διαχρονικά την τελευταία τουλάχιστον 20ετία υψηλότατες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων, μικροσκοπικών διαστάσεων. Οι μέχρι τώρα συγκεντρώσεις που καταγράφονται δείχνουν ότι τον φετινό χειμώνα η κατάσταση θα χειροτερεύσει ποιοτικά, γεγονός που εάν δεν αντιμετωπιστεί αποφασιστικά από την κυβέρνηση θα οδηγήσει σε αύξηση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας του πληθυσμού. Δεν πρόκειται δηλαδή μόνο για θέμα αισθητικής ή ποιότητας ζωής.

Η καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Κλέα Κατσουγιάννη ήταν συντονίστρια στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα ΑΡΗΕΑ, με τη συμμετοχή 22 ερευνητικών ομάδων από 20 ευρωπαϊκές χώρες. Τα συμπεράσματα του προγράμματος είναι πραγματικά συγκλονιστικά. Για κάθε 10 μικρογραμμάρια περισσότερα αιωρούμενα σωματίδια (με διάμετρο 10 μικρά) η θνησιμότητα του πληθυσμού αυξάνεται άμεσα κατά 0,6%. Σας φαίνεται μικρό; Στο 40ήμερο, καταγράφεται αύξηση θνησιμότητας 1,6%. Ας το σκεφτούμε στα 4-5 εκατομμύρια πληθυσμού της Αθήνας. «Είχαμε υπολογίσει ότι 5.000 ζωές θα σώζονταν κάθε χρόνο μόνο στην Αθήνα, εάν μειώνονταν οι συγκεντρώσεις αιωρούμενων μικροσωματιδίων στην ατμόσφαιρα της πόλης στα επίπεδα που βρίσκονται άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, δηλαδή κατά 20 μg/m3», λέει στην «Κ» η κ. Κατσουγιάννη. Σήμερα, προφανώς πρέπει να πέσουν ακόμα περισσότερο οι συγκεντρώσεις και η ωφέλεια σε ανθρώπινες ζωές θα είναι μεγαλύτερη. «Πρόκειται για μεγάλη απειλή για τη δημόσια υγεία και απαιτείται από την κυβέρνηση και την πολιτεία να πάρουν μέτρα», τονίζει η κ. Κατσουγιάννη.


Εκτύπωση   Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο